Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2017

Το Δημόσιο Χρέος σήμερα





Η εμπειρία από την εξέλιξη του δημόσιου χρέους της χώρας είναι πλέον δεδομένη. Η πίεση που ασκήθηκε από το ΔΝΤ για την ελάφρυνσή του μέσω πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων, η αντιφατική τακτική των εταίρων και δανειστών μας, ιδιαιτέρως της Γερμανίας, που δείχνουν απρόθυμοι στην ελάφρυνση του χρέους αλλά επιμένουν στη βελτίωση των όρων εξυπηρέτησής του, η αυτονόητη προσπάθεια της Κυβέρνησης για να γίνει το χρέος βιώσιμο καθώς και οι πρόσφατες αποφάσεις του Euro group , που μέσω της δημιουργικής ασάφειας, παραπέμπουν την απόφαση για την τύχη του Ελληνικού χρέους στο τέλος του προγράμματος το 2018 συνθέτουν το «αγκάθι της αβεβαιότητας» γύρω από την εξέλιξή του χρέους. Η κατάσταση αυτή ως ένα βαθμό, εμποδίζει τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας, να υπερβεί στη σημερινή ευνοϊκή οικονομική φάση την κρίση, σύμφωνα με τις πρόσφατες επιδόσεις της, που δείχνουν μια τελείως διαφορετική εικόνα από αυτή που σκιαγραφείται με βάση το χρέος.
Από την άλλη πλευρά του λόφου, από το χρηματοπιστωτικό  τομέα, οι φήμες κάνουν λόγο για ενδιαφέρον των αγορών, ενώ οι εντατικές προετοιμασίες εξόδου της χώρας  προκαλούν "τριβές" μεταξύ των εν δυνάμει αναδόχων της εξόδου, σχετικά με το ποιος θα έχει το πλεονέκτημα της διαχείρισής της και της ανάλογης προμήθειας που αντιστοιχεί.

Εν αρχή στο εγχείρημα της εξόδου είναι η παρουσία της Rothschild στο ρόλο του συμβούλου της Κυβέρνησης που ενδυναμώνει την ένταση μεταξύ των επενδυτικών τραπεζών στη μάχη των «προμηθειών». Ακόμη η αγορά ομολόγων προετοιμάζει το δικό της παιχνίδι εν όψει της εξόδου, όπως αυτή θα δρομολογηθεί από το Υπουργείο Οικονομικών και τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ). Είναι τόσο έντονη η επιθυμία για αποδόσεις ώστε οι επενδυτές να τείνουν να παρακάμψουν την απουσία θεσμικής επιβεβαίωσης της βιωσιμότητας του χρέους(από ΕΚΤ και ΔΝΤ). Προφανώς το ευνοϊκό κλίμα που δημιουργείται για την έξοδο στις αγορές, μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί, μετά από μια τυχόν αρνητική δημόσια παρέμβαση για το χρέος από το ΔΝΤ την 27 Ιουλίου ή από την ΕΚΤ. Άλλωστε οι επιφυλάξεις  του ΔΝΤ σχετικά με την πολιτική των δανειστών απομακρύνουν την ένταξη  της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση (QE). Παρ’ όλα αυτά, τα μηνύματα των αγορών γίνονται ολοένα και πιο θετικά απέναντι στην προοπτική μιας μορφής έκδοσης ομολόγων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Τα στοιχεία που αναδύονται από τις αγορές της Ε.Ε συνθέτουν της εξής εικόνα για το χρέος, όπως αυτά  διατυπώθηκαν σε άρθρο του Γ. Αγγελή της Κυριακάτικης Εφημερίδας «Νέα Σελίδα» 09/07/2017.

● Το Ελληνικό χρέος είναι σήμερα λιγότερο εκτεθειμένο στους κινδύνους μεταβλητότητας της αγοράς χρέους, καθώς το 80% του και περισσότερο είναι εκτός αγοράς(PSI),αφού αφορά δάνεια διακρατικά (OSI) καθώς και δάνεια από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς σταθεροποίησης (EFSM/ESM) και το ΔΝΤ.

● Οι κινήσεις στην αγορά ομολόγων που έχουν πραγματοποιηθεί από τον Ιανουάριο σε τρείς ανταλλαγές ομολόγων, έδειξαν ότι η μέση διάρκεια του ελληνικού χρέους έχει επεκταθεί στα 19,5 έτη και ξεπερνάει κατά πολύ τις αντίστοιχες διάρκειες στο χρέος των άλλων κρατών της Ε.Ε Για παράδειγμα η μέση διάρκεια του τεράστιου ιταλικού χρέους βρίσκεται περίπου στα 6,5 έτη, της Ισπανίας στα 6,6 έτη και της Πορτογαλίας στα 8,9 έτη. Δηλαδή όσο μικρότερη είναι η διάρκεια της ετήσιας εξυπηρέτησης του χρέους, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση που ασκείται από τις αγορές για τις αποπληρωμές εξυπηρέτησής του.

● Λόγω της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους σε διάρκειες έως πέντε έτη, παρουσιάζει ελάχιστο κίνδυνο αναχρηματοδότησης. Ανάλογα χαμηλός είναι και ο κίνδυνος επαναπροσδιορισμού των επιτοκίων, καθώς τα επιτόκια τόσο στα έντοκα όσο και στα μεσοπρόθεσμης διάρκειας ομόλογα είναι χαμηλός, αφού το σύνολο σχεδόν των υποχρεώσεων (εκτός ΔΝΤ) αφορά σε τίτλους που στην πλειονότητά τους  έχουν χαμηλής μεταβολής επιτόκια.

● Το ποσοστό του χρέους που είναι μεταβλητό είναι πολύ υψηλό  (70,17%) σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Όμως επειδή αφορά σε δάνεια του Δημόσιου Τομέα (OSI)  και του ESM στο μεγαλύτερο μέρος τους, με πολύ χαμηλό επιτόκιο αποτελεί θετικό παράγοντα για την εξυπηρέτηση του χρέους.

Εκτός από τις παραπάνω εκτιμήσεις καθοριστικό ρόλο παίζει σήμερα και η συμφωνία της 15ης  Ιουνίου και ειδικά το σημείο της που προβλέπει ότι στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης παρέμβασης μέτρων για το ελληνικό χρέος θα γίνει περαιτέρω επέκταση της διάρκειάς του κατά 12-15 έτη και θα αναδιαρθρωθεί η εξυπηρέτησή του έτσι ώστε να μην υπερβαίνει το 15% του ΑΕΠ ετησίως. Χαρακτηριστικό που δεν συναντάται σε πολλές οικονομίες της Ευρωζώνης.

Στο πλαίσιο αυτό η αγορά ομολόγων και οι επενδυτές έχουν αρχίσει να ενδιαφέρονται για το ενδεχόμενο έκδοσης νέων ομολογιακών τίτλων. Έχει άλλωστε διαμορφωθεί το κατάλληλο κλίμα μετά τις τελευταίες  αποφάσεις για το ελληνικό πρόγραμμα (25/06/2016 και 15/06/2017), τις παραδοχές αρμοδίων (Σόϊμπλε, Λανγκάρντ, Ρέγκλινγκ), με βάση τις οποίες το βασικό κριτήριο αξιολόγησης του ελληνικού χρέους δεν εκτιμάται μόνον ως προς το ποσοστό του λόγου χρέους προς ΑΕΠ αλλά εξετάζεται από την πλευρά της ικανότητας εξυπηρέτησής του, και τα δύο ισχυρά σήματα που πήραν οι επενδυτές  με την εκταμίευση της δόσης και την έξοδο της χώρας από τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Επομένως η ευθύνη για το άνοιγμα στις αγορές, θα αποφασιστεί μετά από σοβαρή και σε βάθος εκτίμηση δύο βασικών παραμέτρων. Της δυναμικής της ελληνικής οικονομίας όπως αυτή αναπτύσσεται σήμερα με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και των εκτιμήσεων των διεθνών οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης που προβάλλουν τις διαθέσεις των αγορών και τις αποφάσεις των θεσμών ΕΚΤ, ΔΝΤ σε χρόνο που θα καθοριστεί σταδιακά για την έξοδο της χώρας στις αγορές στο αμέσως προσεχές μέλλον. 
Πάντως την ευθύνη για το timing του ανοίγματος στις αγορές, την φέρει η Κυβέρνηση, η οποία προφανώς θα πιστωθεί την επιτυχία ή την αποτυχία του εγχειρήματος και για αυτό απαιτείται η μέγιστη σοβαρότητα στις επιλογές τη,ς που πρέπει να παραμείνουν απαλλαγμένες πλήρως από επικοινωνιακή μεθόδευση. Πρέπει να έχει στρατηγική εξόδου στις αγορές με συγκεκριμένο, ξεκάθαρο και μακροχρόνιο σχέδιο, γνώση των επενδυτικών διαθέσεων και στήριξη των δανειστών της.                   


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου