Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

Δύσκολο πρόβλημα η ανάπτυξη

Η ανάπτυξη είναι φανερό ότι αποτελεί τον κορυφαίο και πιο δύσκολο στόχο της Κυβέρνησής. Στο τέλος της τετραετίας θα πρέπει να υπάρξουν οπωσδήποτε αποτελέσματα μεγέθυνσης που σήμερα με την απώλεια του 27% του ΑΕΠ και το 1.000.000 ανέργους, φαντάζουν ασύλληπτα. Παράδειγμα η εξαγγελία  των τριών δις ευρώ της  Ε.Ε, εν ήδη δανείου εκτός χρέους  ως  πρωταρχική συσσώρευση,  που θα καλύψει επενδυτική προσπάθεια για τη δημιουργία  150.000 θέσεων απασχόλησης μέσα σε μια τριετία. Οι εκλογές επομένως του 2019 δεν θα κριθούν μόνο από τα αποτελέσματα της δημοσιονομικής προσαρμογής, αλλά κυρίως από την επιτυχή αντιμετώπιση της ανεργίας και της λιτότητας. Οι προσπάθειες μας μπορούν να αναπτυχθούν επί τη βάσει ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου που ταυτόχρονα θα υπόκειται σε περιορισμούς και δυσκολίες. Για παράδειγμα η ανάγκη για υψηλότερους και ταχύτερους  ρυθμούς ανάπτυξης, όπως αναφέρεται στο πρόγραμμά του ΣΥΡΙΖΑ, σκοντάφτει στην εξίσου σοβαρή εκτίμηση ότι στην περίοδο 2017-2019 οι ρυθμοί μεγέθυνσης δεν θα μπορέσουν να υπερβούν το 2,5-3,0%.
Η μεγέθυνση  θα παραμείνει το πρώτο ζητούμενο για την επόμενη διετία μέχρι την ολοκλήρωση της τρίτης δανειακής σύμβασης, ενώ η κάλυψη του ενός εκατομμυρίου θέσεων απασχόλησης μπορεί να καλυφθεί με υπέρ προσπάθειες μεγέθυνσης  εντάσεως εργασίας, μιας ολόκληρης δεκαετίας, η οποία θα συνοδεύεται από επιτροπεία της Κομισιον και εγγυήσεις για την έξοδο της χώρας στις αγορές συναλλάγματος καθώς και  δεσμευτικές απαιτήσεις πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5 % μετά το 2019. Η κρίση είναι δομική και όχι συγκυριακή  και η διέξοδός της θα αναπτυχθεί πέραν της τρίτης δανειακής σύμβασης στο εγγύς μελλον, εφόσον στο τιμόνι της χώρας θα παραμείνει ο ΣΥΡΙΖΑ ως βασικός κορμός της κυβερνητικής εξουσίας.

Οι διαπιστώσεις αυτές που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση, προφανώς θα δυσκολέψουν κάθε προσπάθεια ταχείας ανάκαμψης και θα επηρεάζουν τους προγραμματικούς κυβερνητικούς στόχους για ταχύρυθμη παραγωγική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανασυγκρότηση. Παράλληλα χωρίς συγκεκριμένη και προσδιορισμένη χρονικά διευθέτηση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους με  διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη, το επενδυτικό ενδιαφέρον των αγορών θα είναι πρακτικά αμελητέο άρα και η έξοδος προς τις αγορές θα είναι δύσκολη. Σε συνθήκες υπερχρέωσης και αρνητικού πληθωρισμού, δεν διαμορφώνονται εύκολα συνθήκες αναπτυξιακής διεξόδου. Αν επιδιώκουμε τη συναίνεση της ελληνικής κοινωνίας στην πράγματι δύσκολη προσπάθεια οικονομικής και παραγωγικής ανάπτυξης, πρέπει να αναδείξουμε δημόσια και με ειλικρίνεια τις δυσκολίες και τη σκληρή πραγματικότητα, σχετικά με την ανάκαμψη, η οποία προϋποθέτει μια δεκαετία πολιτικής σταθερότητας, εξυπηρέτησης του χρέους,  βαθιών διαρθρωτικών αλλαγών, διατηρήσιμης ανάκαμψης, κοινωνικής ευαισθησίας και επιτυχημένης επικοινωνιακής πολιτικής, που θα στοχεύουν σε αξιόπιστη προσπάθεια δημιουργίας μισού εκατομμυρίου νέων θέσεων εργασίας.
Στόχος πρέπει να είναι ένα μοντέλο αναπτυξης που  θα έχει στο επίκεντρο το ανθρώπινο κεφάλαιο, ως μέσο για τη μετάβαση της χώρας σε μια οικονομία που θα παράγει προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, που θα προσελκύει άμεσες ξένες επενδύσεις, καθώς και το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που μετανάστευσε τα χρόνια της κρίσης. 
Η χώρα μας αυτή την περίοδο βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Είναι υπερχρεωμένη και εκτεθειμένη στον κλιμακούμενο ασταθές περιβάλλον ευρωπαϊκό και διεθνές, που προκαλεί ισχυρούς πολιτικούς, γεωπολιτικούς, οικονομικούς και μεταναστευτικούς κλυδωνισμούς στην Ευρώπη  τον κόσμο και τη χώρα μας, το οποίο μαζί με τα συσσωρευμένα εσωτερικά προβλήματα (χρέος, δημοσιονομική προσαρμογή, από-επένδυση, ανεργία και κοινωνική κρίση) δημιουργούν ένα επικίνδυνο εκρηκτικό μείγμα που θα προσβάλλει με ένταση την απαιτούμενη πολυετή σισύφεια προσπάθεια  της χώρας προς τη διέξοδο από την κρίση.
Παράλληλα όμως η χώρα μας διαθέτει και πλεονεκτήματα. Είναι ενταγμένη στη συγκριτικά πιο ασφαλή περιφερειακή ολοκλήρωση την Ε.Ε της Ευρώπης, που όπως δείχνουν οι μεταναστευτικές ροές των εκατομμυρίων βασανισμένων από τους τοπικούς πολέμους, την εξαθλίωση και τη βαρβαρότητα, εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, την προσεγγίζουν ως τη «Γή της επαγγελίας» με κίνδυνο την ίδια τη ζωή τους. Επί πλέον η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα, βρίσκεται σε προνομιακό σημείο όπου συναντώνται οι διεθνείς οδεύσεις των ενεργειακών διαδρόμων καθώς και θαλάσσιοι και ηπειρωτικοί δρόμοι μεταφορών προϊόντων από την Ασία προς την Ευρώπη και αντιστρόφως, αφού η Ευρώπη αποτελεί την μεγάλη αγορά των 500 εκατομμυρίων καταναλωτών και την εξίσου σημαντική εξαγωγική αγορά νέων και καινοτόμων τεχνολογιών όπως άλλωστε δείχνει το Κινέζικο ενδιαφέρον για διείσδυση στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα είναι πλούσια χώρα σε εναλλακτικούς ενεργειακούς πόρους (ήλιος και αέρας) και η εκτεταμένη νησιωτική περιοχή της είναι από τις καλύτερες του πλανήτη με τεράστια τουριστική δυναμική. Αποτελεί επομένως για τη χώρα μας «χρυσή ευκαιρία» για αειφορία και βιώσιμη ανάπτυξη, προφανώς με την επεξεργασία και την ανάδειξη μιας μακροχρόνιας αναπτυξιακής στρατηγικής,  αφού βρίσκεται σε πλεονεκτικό γεωπολιτικό σημείο πέριξ του οποίου κινούνται ενεργειακές ροές, μεταφορές αγαθών και τουριστικές αγορές. Η αξιοποίηση αυτών των συγκριτικών πλεονεκτημάτων προϋποθέτει την επεξεργασία και την προώθηση μιας αναπτυξιακής προσπάθειας στους τομείς που παρουσιάζουν εμφανή πλεονεκτήματα, στις μεταφορές στην ενέργεια, στις τεχνολογίες, στην καινοτομία και στον τουρισμό, αξιοποιώντας όλες τις επενδυτικές δυνατότητες που εκπορεύονται από τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Ταυτόχρονα η οικονομική κρίση επαναπροσδιόρισε τα όρια ανάμεσα στην αγορά και στο κράτος και ανέδειξε  την ανάγκη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την από κοινού αντιμετώπιση των ζητημάτων οικονομικής και οικολογικής βιωσιμότητας, ζητήματα που παρουσιάζουν πολύ στενή συνάφεια στις σύγχρονες κοινωνίες. Βασική διάσταση του σχεδίου ανάπτυξης πρέπει να είναι επίσης η παραδοχή ότι η οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα δεν είναι μόνο κυκλική ή συγκυριακή, αλλά δομική και επομένως η απλή μεγέθυνση στο πλαίσιο του ισχύοντος μοντέλου ανάπτυξης δεν αρκεί για την υπέρβασή της, αλλά απαιτούνται δομικές αλλαγές στη διάρθρωση της οικονομίας, της δημόσιας  διοίκησης, των θεσμών και της κοινωνίας.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι, αν η χώρα μας μπορεί να παίξει το διττό αυτό ρόλο που εν δυνάμει της ανήκει, να αξιοποιήσει τους νέους «παραγωγικούς δρόμους» και παράλληλα να διαχειριστεί αποτελεσματικά τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην απασχόληση, στην παραγωγικότητα, στην από-ανάπτυξη, στην κοινωνική ασφάλιση και στην  περιβαλλοντική υποβάθμιση. Πρέπει για αυτό να αποφασιστούν, να σχεδιαστούν και να προωθηθούν οι κατάλληλες επιλογές και ενέργειες, να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης και σταθερότητας στην οικονομία, συναίνεσης και εμπιστοσύνης στην κοινωνία, ώστε η Ελλάδα να αξιοποιήσει δημιουργικά και αποτελεσματικά την ιστορική ευκαιρία που διανοίγεται μπροστά της. Η προσπάθεια  αγγίζει όλους μας. Κυβέρνηση, πολιτικό προσωπικό, κόμματα, θεσμούς, κοινωνικά κινήματα, κοινωνία των πολιτών. Σήμερα οι δυνάμεις αυτές παρουσιάζουν ιδιομορφίες, διακατέχονται από διαφορετικές στοχεύσεις και κυρίως διαφοροποιούνται με βάση τα συντεχνιακά και στρωματικά συμφέροντά τους. Η απαραίτητη ηγεμονία που απαιτείται από την σημερινή διακυβέρνηση για να αντιμετωπίσει τον κοινωνικό και οικονομικό κατακερματισμό που διαπνέει την κοινωνική διαστρωμάτωση, δεν  έχει αναδειχτεί στο βαθμό που απαιτείται  ώστε η κοινωνία στο σύνολό της ή στην πλειοψηφία της, να συναινεί σε μια ριζικά διαφορετική και εναλλακτική αναπτυξιακή πορεία. Αυτό είναι το στοίχημα που πρέπει να κερδίσουν, η κυβέρνηση και το κόμμα. Τα ιστορικά προηγούμενα στην Ευρώπη (Κύπρος και την Ισλανδία) έδειξαν ότι κοινωνική αλλαγή που επιχειρείται σε συνθήκες διεξόδου από την κρίση με κυβέρνηση  της Αριστεράς, δεν είναι ευθύγραμμη και κυρίως δεν διασφαλίζει πολιτική και εκλογική συνέχεια, αν η κοινωνία παραμείνει στην ίδια κατάσταση αλλοτρίωσης, κοινωνικών αντιθέσεων και  διαλυτικών οικονομικών, πολιτικών, πολιτιστικών και περιβαλλοντικών τριβών και επιδιώξεων, που αντικειμενικά θα υπονομεύουν την επιχειρούμενη προσπάθεια ανάκαμψης  μιας κυβέρνησης της Αριστεράς.              


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου