Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2016

Δεν επαρκεί η αξιολόγηση και το χρέος



Ξανάρχεται με ένταση στη δημοσιότητα το βαρύτατο ελληνικό δημόσιο χρέος των 323 δισεκατομμυρίων. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Β. Ντομπρόσβκις δήλωσε (Αυγή 12/11/2016) ότι «βλέπει» ισχυρή ανάπτυξη το 2017 2,7% του ΑΕΠ  επομένως η ελληνική οικονομία επιστρέφει στην ανάπτυξη και ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2017 είναι επιτεύξιμος. Ακόμη ότι οι συζητήσεις για το χρέος, θα είναι μέρος των συζητήσεων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων της δεύτερης αξιολόγησης. Οι τεχνοκράτες της τράπεζας Alpha Βank (Αυγή 12/11/2016) επισημαίνουν ότι για να επιτευχθούν  οι θετικοί ρυθμοί μεταβολής του ΑΕΠ που προβλέπει η Ευρωζώνη (αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,7% το 2017 και 3,1% το 2018) απαιτείται αύξηση  των επενδύσεων άνω του 12% ετησίως στη διετία 2017-2018, με την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και θα προκύψει στη χώρα εδραίωση του κλίματος εμπιστοσύνης. Ανάλογες διαπιστώσεις έκανε και ο Πρωθυπουργός Α. Τσίπρας.


Παρεμφερείς διαπιστώσεις είχα επισημάνει και εγώ, σε προηγούμενο άρθρο μου, για το πώς θα επιστρέψει η Ελλάδα στην μεγέθυνση του ΑΕΠ με επενδύσεις. Η ανάπτυξη όμως στην Ελλάδα δεν διασφαλίζεται με τις πενιχρές διαπιστώσεις μεγέθυνσης που βλέπουν το φώς της δημοσιότητας στο εσωτερικό και στην Ευρώπη. Είναι προφανώς κοντόφθαλμες διότι η Ελλάδα έχει απολέσει  το 26% του ΑΕΠ και η ανεργία έχει εκτιναχθεί στο 24%. Με τις ποιο αισιόδοξες προβλέψεις, μια ετήσια μεγέθυνση του ΑΕΠ κατά 2% περίπου και επίσης μια μέση ετήσια μείωση της ανεργίας, κατά δυο ποσοστιαίες μονάδες, χρειάζονται ορίζοντα πάνω από δέκα χρόνια για να επανέλθουν, το ΑΕΠ και η απασχόληση στα επίπεδα του 2008.

Η  μεσοπρόθεσμη άλλωστε  εξυπηρέτηση του χρέους που θα προκύψει από τη ρύθμιση με το μοντέλο συμφωνίας των Δανειστών μας, για μετά το 2018 έστω και αν δεχτούν τελικά  μειωμένους ποσοστιαίους ρυθμούς πρωτογενών πλεονασμάτων 1,5-2%, δεν θα επηρεάσει τους ρυθμούς μεγέθυνσης επί τα βελτίω χωρίς επενδύσεις. Άρα μια χαμένη  δεκαετία σταθεροποίησης και  προώθησης της ανάπτυξης είναι, εκ των ων ουκ άνευ, το ελάχιστο χρονικό περιθώριο για νέα επανεκκίνηση και σταδιακή βελτίωση της  ανάπτυξης. Χρειάστηκε ως είναι γνωστόν μια ολόκληρη δεκαετία για να φτάσουμε το 2008 στο τότε επίπεδο μεγέθυνσης, η οποία όμως δυστυχώς είχε προκληθεί μέσω χρηματοπιστωτικής φούσκας που επέβαλε το νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα πολιτικής, δηλαδή με μεταφορά υπεραξίας στα κατώτερα και τα μεσαία κοινωνικά στρώματα υπό μορφή δανεισμού. Αυτό το σχήμα προκάλεσε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 τα δύο δίδυμα ελλείμματα του Προϋπολογισμού, και του Ισοζυγίου εξωτερικών πληρωμών που ήταν έτσι ή αλλιώς θανατηφόρα(τάξης μεγέθους 15%), μετά έσκασε η χρηματοπιστωτική φούσκα και οδήγησε στην κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της αναχρονιστικής μεταπρατικής οικονομίας της χώρας, με τα  γνωστά αποτελέσματα.

Τώρα που συρρικνώθηκε ο δανεισμός έχουμε πλέον μειωμένους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ και είναι πράγματι εξωπραγματική η πρόταση για ρυθμούς 3-4% για μετά το 2018. Οι μικρότεροι ρυθμοί το 1,5-2% που προτείνουμε εμείς και το ΔΝΤ, δεν αλλάζουν τις εκτιμήσεις και τα δεδομένα για την προοπτική της πραγματικής ανάπτυξης της χώρας πέραν της εξυπηρέτησης του χρέους που θα προκύψει, αν προκύψει, μετά το 2018 όπως προτείνουν οι εταίροι μας. Διαφάνηκε άλλωστε, ότι η ύφεση και οι πολιτικές λιτότητας και βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής, προκαλούν ένα φαύλο κύκλο λιτότητας, ανεργίας, κόκκινων δανείων, καταστροφής παραγωγικού δυναμικού, αναδιαρθρώσεις ζημιών των τραπεζών, διόγκωσης του δημόσιου χρέους. Από την άλλη η οικονομία της χώρας καθηλώθηκε με τα μνημόνια σε ύφεση βάθους. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζ. Στίγκλιτς στο βιβλίο του «η Μεγάλη Αυταπάτη» τονίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι η ύφεση αλλά το μεγάλο χρονικό βάθος της. Όσο περισσότερα είναι τα χρόνια, άρα και το βάθος της ύφεσης,  τόσο πιο μακρόχρονη θα είναι η περίοδο ανάκαμψης. Το μείζον είναι να προλάβεις να ανακόψεις την ύφεση. Για το μέγεθος των 7 μονάδων βύθισης της ύφεσης , με βάση τις διαπιστώσεις του Στίγκλιτς και με  δεδομένη την πολιτική που επιβάλλει με δογματικό τρόπο το ΔΝΤ, μαζί με τη συναίνεση  της ευρωπαϊκής ελίτ, χρειάζεται χρονική περίοδος 10-15 ετών, για σταδιακή επιστροφή στα οικονομικά δεδομένα πριν από την ύφεση.

Με βάση τα παραπάνω η ελληνική οικονομία που έχει σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί δεν καλύπτεται μόνο με τη διαπραγμάτευση για το δημόσιο χρέος, την ένταξή της στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ και την έξοδό της στις αγορές. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα είναι α) η ανάπτυξη, για την οποία χρειάζονται επενδύσεις που θα προέρχονται από εξωτερική βοήθεια αφού το χρέος είναι και πρόβλημα της Ευρώπης  β)  μεταρρυθμίσεις,  για την παραγωγική ανασυγκρότηση, γ) παράλληλη αύξηση της ζήτησης δ) αναδιάρθρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, ε) δομικές  μεταρρυθμίσεις  με κόστος,  για την εξυπηρέτηση του χρέους, που προφανώς πρέπει να ελαφρυνθεί, αλλά και την επαναφορά της πρότασης για μια μακρά πορεία με βάση την οικονομία των αναγκών και τη δίκαιη ανάπτυξη.

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα για μια θετική διέξοδο από την κρίση, με την κοινωνία όρθια, όπως τονίζει ο Αλ. Τσίπρας, αλλά και πλήρως ενημερωμένη,  χωρίς ίχνος λαϊκισμού πλέον, αφού η διέξοδος προϋποθέτει μακρά παραμονή μιας  νέας Κυβέρνησης Αριστεράς και Οικολόγων πέραν του 2019, που θα οδηγήσει σε θετική διέξοδο από την κρίση και στην αντιμετώπιση της πρόκλησης μιας κοκκινοπράσινης ανάπτυξης, στόχος εφικτός  με βάση τα συγκριτικά γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της χώρας αλλά και τους υπαρκτούς πόρους και ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει.    

    

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου