Κυριακή, 16 Οκτωβρίου 2016

Μόνη διέξοδος τα δημόσια μέσα



Η κατάσταση του οπτικοακουστικού τομέα στην Ε.Ε:


 Η απελευθέρωση των ψηφιακών κυμάτων, η πληθωριστική ανάπτυξη των ιδιωτικών ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών, αλλά και η πολιτική της Ε.Ε που χαράχθηκε στη Λισαβόνα για να ενσωματωθεί η Ε.Ε στο κυρίαρχο διεθνές αφήγημα και να αναδειχθεί ο ανταγωνισμός, ως θεμέλιο της πολιτικής της, θόλωσε το ευρωπαϊκό τοπίο και στον οπτικοακουστικό τομέα.
Στην Ε.Ε σήμερα, οι ρυθμοί και οι υπερβάσεις των εκρηκτικών εφαρμογών της τεχνολογικής  σύγκλισης και της εισαγωγής της ψηφιακής τεχνολογίας, υπερβαίνουν κατά πολύ την πρόνοια για κανονιστικές ρυθμίσεις των εφαρμογών τους, προς όφελος του  δημόσιου συμφέροντος και των καταναλωτών/χρηστών. Η εμπορική πολιτική και ο ανταγωνισμός κάμπτουν την  εποπτική  ρύθμιση, την πολυφωνική ενημέρωση, τον πολιτισμό και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η μετάβαση από τις αναλογικές σε ψηφιακές  ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές (το switchover που έγινε  2012) αποτέλεσε μια σύνθετη διαδικασία, που επηρεάζει σήμερα όλες τις φάσεις της αξιακής αλυσίδας στα οπτικοακουστικά μέσα, τη ρύθμιση, την παραγωγή περιεχομένου, τη μετάδοση και ιδιαιτέρως τη λήψη, με πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο. Από τη διείσδυση της ψηφιακής τεχνολογίας, προκλήθηκε ως αποτέλεσμα,  ο έλεγχος της ψηφιακής εκπομπής από το βιομηχανικό κεφάλαιο, ενισχύθηκε όμως η ποιότητα των δημόσιων ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών μέσων, ως αντιστάθμισμα της τεχνολογικής υπεροχής του ιδιωτικού  τομέα. Στη χώρα μας δυστυχώς είμαστε ακόμη στη φάση «σύγκρουσης  συμφερόντων» που εμποδίζουν τη διαδικασία μετάβασης από την αναλογική στην ψηφιακή εποχή, η οποία έχει ξεκινήσει πριν από μια δεκαετία και καρκινοβατεί ακόμη στη χώρα μας, μετά από δύο Νομούς έναν της ΝΔ το 2007 και ενός πρόσφατου το 2015 του ΣΥΡΙΖΑ, δίπλα στη διάλυση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) και στη συνεχιζόμενη  παράτυπη και ασύδοτη λειτουργία των εμπορικών σταθμών.

Δημόσια Ραδιοτηλεόραση.

Θεσμικό πλαίσιο

Εκτός από αυτά που σχεδιάζονται στην Ε.Ε για το μέλλον των ιδιωτικών-εμπορικών οπτικοακουστικών επιχειρήσεων, που δεν παρουσιάζουν πολιτιστικό και κοινωνικό ενδιαφέρον παρά μόνον κερδοσκοπικό, αφού αποτελούν ιδιωτικές επιχειρήσεις, με σκοπό το κέρδος, επανεξετάστηκε ο ρόλος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης προκειμένου να αποτελέσει πρότυπο ποιότητας, πολυφωνικής  συγκρότησης και πολιτισμικής ανέλιξης.

Από το 1999, (25/01/1999) το Συμβούλιο των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών (μαζί και η Ελλάδα), σχετικά με τις δημόσιες ραδιοτηλεοπτικές επιχειρήσεις (ΕΕ C30/1999), επιβεβαίωνε πανηγυρικά ότι οι τηλεοπτικοί οργανισμοί, προκειμένου να εκπληρώσουν την αποστολή τους πρέπει να επωφελούνται από την τεχνολογική πρόοδο αλλά ταυτόχρονα να διατηρούν την ποιότητα και την πολυφωνική ενημέρωση. Η συνύπαρξη ιδιωτικών και δημόσιων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, αποτελούσε και αποτελεί διακριτικό στοιχείο της ευρωπαϊκής αγοράς οπτικοακουστικών μέσων.

Πιο συγκεκριμένα:

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο της Συνθήκης του Άμστερνταμ που ενσωματώθηκε στις ενοποιημένες συνθήκες της Ε.Ε, κάθε κράτος μέλος είναι ελεύθερο να προσδιορίσει τη δομή της δημόσιας υπηρεσίας τηλεοπτικών ευρυεκπομπών (Public Broadcasting Service) και να οργανώσει τα καθήκοντά της κατά τρόπο που να εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον. Μπορεί επίσης να υποστηρίζει οικονομικά το δημόσιο σύστημα ραδιοτηλεόρασης, αρκεί η χρηματοδότηση να χρησιμοποιείται για την επιδίωξη του στόχου της δημόσιας υπηρεσίας, χωρίς να επηρεάζει τις συνθήκες εμπορίου και τον ανταγωνισμό εντός της Κοινότητας σε βαθμό αντιβαίνοντα στο κοινό συμφέρον. Ο τρόπος αυτός επιτυγχάνει δύο στόχους. Διασφαλίζει την πολιτιστική και δημοκρατική αναβάθμιση της ευρωπαϊκής κοινωνίας με την ανάπτυξη της ποιότητας των δημόσιων οπτικοακουστικών μέσων και  παράλληλα επανακαθορίζει τη νομιμότητα, στην εποπτική ρύθμιση και στο θεσμοθετημένο πλαίσιο λειτουργίας των εμπορικών οπτικοακουστικών επιχειρήσεων, που δεν μπορούν εκ των πραγμάτων να αποτελέσουν δημοκρατικό και πολιτιστικό στήριγμα των ευρωπαϊκών κοινωνιών, αφού είναι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις.



Σήμερα στην Ε.Ε, μαζί με την αποστολή και το ρόλο της δημόσιας ραδιοτηλεοπτικής υπηρεσίας, εξετάζεται και το σύστημα χρηματοδότησής της, η  διαφάνεια, η περιστολή των δαπανών στα οικονομικά της και ο περιορισμός της στην κατανομή της διαφημιστικής πίτας της αγοράς. Η ένταξη της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στο νέο ψηφιακό περιβάλλον, απαιτούσε και αυτή σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια νέα «ισόρροπη προσέγγιση», και ευέλικτη ρύθμιση. Μετά το 2001 έχουν εκδοθεί 20 και πλέον αποφάσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης.



Στην Ελλάδα το θεσμικό πλαίσιο για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, είχε ρυθμιστεί με  δύο ισχυρούς νομικούς πυλώνες, που περιγράφουν και εξασφαλίζουν, με πλήρη σαφήνεια, το ρόλο τους, τη λειτουργία τους  και τη σημασία των δημόσιων Ραδιοτηλεοπτικών Μέσων.

Ο ένας είναι  η δέσμη άρθρων του Συντάγματος της χώρας που ψηφίστηκε από την Ζ’ Αναθεωρητική Βουλή των Ελλήνων με το Ψήφισμα της 6ης  Απριλίου του 2001  και ο άλλος είναι το πρωτόκολλο Νο 9 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης του Άμστερνταμ, την οποία έχει εγκρίνει και η Ελλάδα, και ενσωματώθηκε στις ενιαίες συνθήκες, μαζί με τις   αποφάσεις του Συμβουλίου και την οδηγία 2010/13/ΕΚ.

• Με βάση το Ελληνικό Σύνταγμα: Διασφαλίζεται ο δημόσιος έλεγχος στη λειτουργία της Ραδιοτηλεόρασης, η υποστήριξη των δημοκρατικών, κοινωνικών, πολιτιστικών και μορφωτικών αναγκών της Ελληνικής κοινωνίας, η διαφύλαξη της ελεύθερης έκφρασης, η πολυμορφία και ο πλουραλισμός στην ενημέρωση.

Παράλληλα, με τις κανονιστικές ευνοϊκές κανονιστικές  ρυθμίσεις του κράτους στα δημόσια ραδιοτηλεοπτικά μέσα, αντισταθμίζονται τα ελλείμματα της πολυφωνίας του πολιτικού πλουραλισμού, της υψηλής ποιότητας ψυχαγωγίας και της διευρυμένης ανά τον κόσμο διεθνούς αντικειμενικής ενημέρωσης, που δεν καλύπτονται από τα εμπορικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Για το λόγο αυτό η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση  απολαμβάνει και της επιδότησης της κοινωνίας, αφού καλύπτει σφαιρικά τις ενημερωτικές, μορφωτικές και ψυχαγωγικές ανάγκες των πολιτών, ανδρών, γυναικών και νεολαίας.

•Όμως παρά τη συγκεκριμένη αυτή διαχρονική και πλήρως θωρακισμένη σε πρωτογενές και συνταγματικό δίκαιο θεσμική ρύθμιση, η νεοφιλελεύθερη  πολιτική που ασκήθηκε στη συνέχεια στη χώρα μας, από τη ΝΔ με τη συναίνεση και του ΠΑΣΟΚ, η νομική τάξη για τα δημόσια Ραδιοτηλεοπτικά Μέσα, με αφορμή την εισαγωγή της ψηφιακής τεχνολογίας, δεν ολοκληρώθηκε με τη ψήφιση το 2007 του Νόμου περί βασικού μετόχου και την εισαγωγή της ψηφιακής εκπομπής (Ν 3259/2007), ο οποίος  αποτέλεσε, μαζί με τους Νόμους 3429/2005 και του 3878/2010 το ισχυρό νομικό πλαίσιο της μεθόδευσης για την αποδόμηση των δημόσιων οπτικοακουστικών μέσων, δηλαδή της θεσμικής ισχύος της ΕΡΤ ΑΕ.  

•Αυτή η αρνητική για τη δημοκρατική νομιμότητα της χώρας και για το μέλλον του δημόσιου οπτικοακουστικού τομέα εξέλιξη,  ολοκληρώθηκε την 11/06/2013, με πρόσχημα την οικονομική κρίση του 2009, με κλείσιμο της ΕΡΤ ΑΕ, που επιβλήθηκε με την από 10/06/2013 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου και  επέβαλε την απόλυση όλου ανεξαιρέτως του προσωπικού της, την οποία ενέκρινε  ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που όμως  δεν επικυρώθηκε ποτέ μέχρι τη λήξη της ισχύος της, από το Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Με το βίαιο και αντιδημοκρατικό αυτό τρόπο,  διαλύθηκε η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση, ΕΡΤ ΑΕ και στη θέση της  δημιουργήθηκε και θεσμοθετήθηκε, αρχικά ένα μεταβατικό υβριδικό μόρφωμα (ΔΤ) το οποίο  ακολούθησε στη συνέχεια, ένας νέος νόμος που ψηφίστηκε από την μνημονιακή πλειοψηφία  (Ν 4173/2013) τον Ιούλιο του 2013.

• Με το νέο Νόμο συγκροτήθηκε με νομιμοφανή τρόπο, η Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία Ιντερνέτ και Τηλεόραση (ΝΕΡΙΤ), δημόσια επιχείρηση, περιορισμένων όμως οπτικοακουστικών δυνατοτήτων, κυρίως με τη συρρίκνωση και τον περιορισμό των δαπανών της, των προγραμμάτων της και του απασχολούμενου προσωπικού της, η οποία απείχε πολύ από το προηγούμενο, συγκροτημένο και αναπτυγμένο επιχειρησιακό πλαίσιο, έστω παλαιάς κοπής, της ΕΡΤ ΑΕ.

Καίριο και κρίσιμο  ερώτημα στη φάση εκείνη ήταν, κατά πόσον σε συνθήκες δημοκρατικής νομιμότητας, η κυβέρνηση και οι δημόσιες αρχές του κράτους δικαίου,  μπορούν να προβούν σε μία αυθαίρετη αναδιάρθρωση της θεσμικά κατοχυρωμένης δημόσιας ραδιοτηλεόρασης,  χωρίς την προηγούμενη έγκριση του Ελληνικού Κοινοβουλίου (ψηφισμένο Νόμο), χωρίς τη συναίνεση των εργαζομένων και της ελληνικής κοινωνίας, χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό και διαφάνεια  και μάλιστα με βίαιο και  κατασταλτικό τρόπο ή θα όφειλαν να επιλέξουν έναν άλλο, νόμιμο και  κοινωνικά αποδεκτό τρόπο.



√ Κυβερνητική παρέμβαση απροκάλυπτης σκοπιμότητας

Eίναι νομικά αυτονόητο ότι σε ένα κράτος δικαίου, μπορεί να δικαιολογηθεί  Κυβερνητική παρέμβαση στον ευαίσθητο τομέα ενημέρωσης, έχει γίνει άλλωστε και παλιότερα αλλά και πρόσφατα, κάτω από δύο προϋποθέσεις: α) Όταν διακυβεύεται το γενικό συμφέρον ή όταν οι δυνάμεις της αγοράς αδυνατούν από μόνες τους να επιτύχουν τους στόχους που εκφράζουν την νομιμοποιημένη πολιτική του Κράτους δικαίου και ταυτόχρονα β) όταν διαπιστώνεται ευρεία αποδοχή και συναίνεση της κοινωνίας, για διάφανη, καθολική και απαραίτητη οργανωτική, διοικητική και παραγωγική αναδιάρθρωση, ενός συγκεκριμένου δημόσιου τομέα που αδυνατεί να διασφαλίσει  το δημόσιο συμφέρον.

Η εκτίμηση της ύπαρξης και της έντασης των δύο αυτών προϋποθέσεων είναι θέμα πολιτικής κρίσης των αρμόδιων αρχών (Κυβερνήσεων, κομμάτων, κοινοβουλίων, δικαστικών και ρυθμιστικών αρχών) αλλά και της κοινωνίας των πολιτών. Στην Ελλάδα εκτιμήθηκε, με αντιδημοκρατικό και αυταρχικό τρόπο, «από τα πάνω», από τις δυνάμεις του μνημονιακού μπλοκ, ότι  στις συνθήκες της  κρίσης ισχύουν και οι δύο προϋποθέσεις.

Στη διαπιστωμένη ως ένα βαθμό ανάγκη εξυγίανσης της ΕΡΤ ΑΕ, επιβλήθηκε το 2013 βίαιη κυβερνητική παρέμβαση από την μνημονιακή κυβέρνηση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ με το  «μαύρο» στην  ΕΡΤ, προκάλεσε  μαζικούς αγώνες των εργαζομένων και της κοινωνίας με  κινητοποιήσεις, που σηματοδοτούσαν την άρνηση των πολιτών να αποδεχτούν τη συγκεκριμένη αιφνίδια και κοινωνικά ανάλγητη κυβερνητική παρέμβαση. Η βίαιη μετάβαση  στη νέα εποχή, επηρέασε δυσμενώς και το γενικό συμφέρον της κοινωνίας.

Με απόλυτη ευθύνη της μνημονιακής κυβέρνησης δρομολογήθηκε  αυθαίρετη, μονομερής, αδιαφανής μεθοδευμένη και βίαιη παρέμβαση, για τη ψηφιακή μετάβαση, η οποία είχε τραγικές και προκλητικές εξελίξεις σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος και της δημόσιας επικοινωνίας που συνεχίζεται μέρι σήμερα, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να την διευθετήσει.

Διαλύθηκε το υπάρχον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σύστημα της ΕΡΤ ΑΕ, ανατράπηκε   και το υπό συγκρότηση ψηφιακό οπτικοακουστικό πεδίο, ιδρύθηκε ένας δημόσιος φορέας ελλιπής και συρρικνωμένος, ενώ η νέα υπό συγκρότηση ψηφιακή οπτικοακουστική αγορά παραδόθηκε παρατύπως  στους ιδιώτες επιχειρηματίες (Όμιλο digea) στην οποία συμμετείχαν όλοι οι διαπλεκόμενοι εμπορικοί ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί που  για δεκάδες χρόνια (από το 1989), λειτουργούν σε συνθήκες ανομίας, ασυδοσίας, διαμεσολάβησης και προκλητικής υπερχρέωσης. Μέγα ζήτημα στο χώρο της επικοινωνίας και της Δημοκρατικής νομιμότητας της χώρας.

ⱱ Η ολική επαναφορά

 •Σημαντικό καθήκον που υλοποίησε η νέα  δημοκρατική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ   ήταν η ολική επαναφορά μιας σταθερής σχεδίασης, για τη σταδιακή αναδιάρθρωση του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού τομέα, εν προκειμένω της ΕΡΤ ΑΕ, σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας,  διαφάνειας, ελεύθερης έκφρασης προτάσεων, συναίνεσης των εργαζομένων, χωρίς διακρίσεις αλλά και αποδοχής από τα την κοινωνία των πολιτών.

Με αυτό τον τρόπο διαμορφώθηκαν οι όροι οι προϋποθέσεις   και οι δυνατότητες να προετοιμαστούν να παρέμβουν και να συναινέσουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι στη προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου και σύγχρονου δημόσιου οπτικοακουστικού τοπίου.

•Ο ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή την κρίσιμη φάση επεξεργάστηκε μια πρόταση-πλαίσιο παρέμβασης για την επαναφορά της πλήρους νομιμότητας στα Δημόσια και Εμπορικά οπτικοακουστικά μέσα σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία. Με τον ίδιο διαφανή, αξιοκρατικό και αξιολογικό τρόπο,  επανεξετάστηκε σε βάθος το πρόβλημα των μαζικών απολύσεων στην πρώην ΕΡΤ ΑΕ και τα προβλήματα της κρίσης των εμπορικών και υπερχρεωμένων εμπορικών ΜΜΕ.

•Στη σημερινή φάση ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να επιτύχει την ισότιμη επικοινωνιακή συμμετοχή σε όλα ανεξαιρέτως τα μέσα ενημέρωσης «δημόσια» και εμπορικά επί «ίσοις όροις» τη νομιμότητα. Η προσπάθειά του όμως αυτή, σκόνταψε στην απαράδεκτη και αντιδημοκρατική συμπεριφορά της ΝΔ και των μνημονιακών συνοδοιπόρων της

 

Θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας του Δημόσιου Ραδιοτηλεοπτικού τομέα στην Ευρώπη.

•Στην Ε.Ε σύμφωνα με τα στοιχεία της European Broadcasting Union( EBU), που ως γνωστόν συμπαραστάθηκε ενεργά στον αγώνα των εργαζομένων της ΕΡΤ το καλοκαίρι του 2013, λειτουργούν 46 Δημόσιες Ραδιοτηλεοπτικές οντότητες, με ολοκληρωμένους όρους λειτουργίας, επιχειρησιακής συγκρότησης και προγραμματικής ανάπτυξης, που έχουν  ευθυγραμμιστεί με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ όπως:

• Το Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και των Αντιπροσώπων των Κυβερνήσεων της 25ης Ιανουαρίου 1999 (EE C 30 05/02/1999, σ 1).

• Τη Σύμβαση της UNESCO του 2005, για την προώθηση της πολυμορφίας της πολιτιστικής έκφρασης (άρθρο 6 παράγραφοι 1 και 2 στοιχείο η).

•  Την Απόφαση του Συμβουλίου 2006/515/ΕΚ. που επικύρωσε τη Σύμβαση της UNESCO

• Τις Συστάσεις CM/Rec(2007)2,3 την 31/01/2007, της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην 985η συνεδρίασή του, σχετικά με την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και την ποικιλομορφία του περιεχομένου των μέσων, καθώς και σχετικά, με την αποστολή των μέσων ενημέρωσης δημόσιας υπηρεσίας στη κοινωνία της πληροφορίας.   

• Το Πρωτόκολλο Νο 29 την  09/05/2008  των Ενοποιημένων Συνθηκών της Ε.Ε

• Την Οδηγία 2010/13/ΕΚ και τις αποφάσεις της Ε.Ε για τον τρόπο επιδότησης των Δημόσιων Ραδιοτηλεοπτικών μέσων

Πιο συγκεκριμένα στα παραπάνω αναφέρονται:

•Στο Συμβούλιο Κορυφής της Ε.Ε την 05/02/1999 επαναβεβαιώθηκε η σημασία της δημόσιας ραδιοτηλεοπτικής υπηρεσίας για την κοινωνική, δημοκρατική και πολιτισμική ζωή στην Ένωση. Όπως υπογραμμίζεται στο ψήφισμα «Η εκτεταμένη πρόσβαση του κοινού, χωρίς διακρίσεις σε βάση ίσης μεταχείρισης, σε διάφορους σταθμούς και διάφορες υπηρεσίες αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να ικανοποιηθεί η ιδιαίτερη υποχρέωση δημόσιας υπηρεσίας ραδιοτηλεόρασης» Επί πλέον η δημόσια ραδιοτηλεόραση πρέπει «να επωφεληθεί από την τεχνολογική πρόοδο», να μεταφέρει «στο κοινό τα πλεονεκτήματα από τις νέες τεχνολογικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες πληροφόρησης και τις νέες τεχνολογίες» και να αναλάβει «την ανάπτυξη και τη διαφοροποίηση δραστηριοτήτων στην ψηφιακή εποχή». Τέλος «η δημόσια ραδιοτηλεόραση πρέπει να είναι σε θέση να συνεχίσει να προτείνει ένα ευρύ φάσμα προγραμμάτων σύμφωνα με την αποστολή της όπως καθορίζεται από τα κράτη μέλη, ώστε να απευθύνεται στο σύνολο της κοινωνίας».

•Ο ρόλος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στην προώθηση της πολιτιστικής πολυμορφίας αναγνωρίστηκε και από τη Σύμβαση της UNESCO του 2005.Στη Σύμβαση αναφέρεται ότι κάθε μέρος μπορεί να υιοθετήσει «μέτρα που προορίζονται να προστατεύσουν την πολυμορφία της πολιτιστικής έκφρασης στο έδαφός του». Αυτά τα μέτρα μπορεί μεταξύ άλλων να περιλαμβάνουν «μέτρα που στοχεύουν στην προαγωγή της πολυμορφίας των μέσων ενημέρωσης, και μέσω των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων».

•Οι αξίες αυτές της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης είναι εξίσου σημαντικές στο ραγδαία μεταβαλλόμενο νέο περιβάλλον των μέσων ενημέρωσης. Αυτό τονίζεται στις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και την πολυμορφία του περιεχομένου των μέσων, καθώς και την αποστολή των μέσων ενημέρωσης δημόσιας υπηρεσίας στην κοινωνία της πληροφορίας. Η τελευταία σύσταση καλεί τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης «να εξασφαλίσουν δημόσιες υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων με διαφάνεια» και να «διευκολύνουν τη δημόσια ραδιοτηλεόραση να ανταποκριθεί πλήρως στις προκλήσεις της κοινωνίας της πληροφορίας, σεβόμενη τη διττή δημόσια/ιδιωτική διάρθρωση του ευρωπαϊκού τοπίου των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης και μεριμνώντας για τα ζητήματα αγοράς και ανταγωνισμού»

• Στο Πρωτόκολλο 29 των Ενιαίων Ευρωπαϊκών Συνθηκών αναφέρεται ότι:

«Εκτιμώντας ότι το σύστημα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες κάθε κοινωνίας, καθώς και με την ανάγκη να διασφαλίζεται η πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης και μεριμνώντας για τα ζητήματα αγοράς και ανταγωνισμού.



• είναι προφανές, ότι το θεσμικό πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας και διεύθυνσης των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών μέσων, αποτελεί θεσμική εφαρμογή διεθνούς κύρους και στήριξης, που διασφαλίζει την ανεξαρτησία, την πολυφωνία και την πολιτιστική πολυμορφία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης και τον εμπλουτισμό της δημοκρατικής, πολιτισμικής, ψυχαγωγικής και μορφωτικής  ζωής του κάθε κράτους, με διαβαθμίσεις, με βάσει το οποίο λειτουργούν 46 ισχυρές Δημόσιες Ραδιοτηλεοπτικές οντότητες ανά την Ευρώπη και πολλές άλλες ανά τον κόσμο.  Κραυγαλέα εξαίρεση ήταν η Ελλάδα.

• Αρχές και προγραμματικές κατευθύνσεις που οφείλει να εφαρμόζει ένας σύγχρονος δημόσιος οπτικοακουστικός οργανισμός

• Ένας δημόσιος οπτικοακουστικός οργανισμός οφείλει να είναι υψηλής ποιότητας καινοτόμος, σύγχρονος, πρωτότυπος, προκλητικός. Κάθε πρόγραμμά του να αποτελεί, πεδίο αντικειμενικής, έγκυρης και αξιόπιστης και με ίσους όρους, μετάδοσης ειδήσεων και πληροφοριών, στον τομέα της αντικειμενικής ενημέρωσης  και προϊόν λόγου, τέχνης και παροχής τηλε-υπηρεσιών, στους τομείς επιμόρφωσης και ψυχαγωγίας.

•Η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση δεν πρέπει να εποπτεύεται αλλά να είναι ανεξάρτητη από το κράτος. Κάθε ανάγκη εποπτείας από το κράτος που περιορίζει την ανεξαρτησία της π.χ για λόγους εθνικού ή δημόσιου συμφέροντος, θα δικαιολογείται πλήρως και θα καλύπτεται με δημόσιο και επικυρωμένο «κοινό συμφωνητικό»(Θεσμός που ισχύει στο BBC). Η Δημόσια Ραδιοτηλεοπτική επιχείρηση έχει, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, πλήρη ανεξαρτησία, θεσμική, οργανωτική και προγραμματική και  κατά τη λειτουργία της είναι ανεξάρτητη από κάθε είδους κρατική  ή οικονομική εξάρτηση, από  άλλους φορείς δημόσιας εξουσίας, τα κόμματα και κέντρα συντεχνιακής και παντός είδους άλλης οργανωμένης  κρατικής ή ιδιωτικής οντότητας.

•Πρέπει να ελέγχεται μόνο ως προς το εκπεμπόμενο πρόγραμμα και την τήρηση των προγραμματικών υποχρεώσεών της καθώς και για την τήρηση των κωδίκων δεοντολογίας, την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της παιδικής ηλικίας, την εφαρμογή των κανόνων παρουσίασης διαφημίσεων και το σεβασμό των χρηστών/καταναλωτών που την επιδοτούν από Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή (ΕΣΡ) και ελέγχεται πολιτικά από την επιτροπή θεσμών και διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων η οποία σε περιπτώσεις διαπίστωσης στρεβλώσεων ή παραμορφώσεων του θεσμικού πλαισίου προτείνει στη Βουλή τη λήψη διορθωτικών μέτρων.

• Πρέπει να συγκροτήσει εσωτερικό πλαίσιο αυτορρύθμισης, δεοντολογίας και δικαιώματος απάντησης θιγόμενου πολίτη (άνδρα ή γυναίκα).

• Πρέπει να διαθέτει σύστημα εποπτείας που μεριμνά για την τήρηση της πλήρους αντικειμενικής και πλουραλιστικής παρουσίασης του προεκλογικού αγώνα των πολιτικών κομμάτων, καθώς και των υποψήφιων συνδυασμών ή προσώπων κατά τις βουλευτικές εκλογές, τις εκλογές και την ανάδειξη αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τους ΟΤΑ, καλύπτει τις απόψεις που διατυπώνονται κατά την περίοδο που προηγείται της διεξαγωγής δημοψηφίσματος.

Πρέπει να μεριμνά επίσης για την τήρηση της πολυφωνικής και με επάρκεια  κάλυψης των πολιτικών προβλημάτων, που τίθενται κάθε φορά στο πολιτικό προσκήνιο από την Κυβέρνηση και την αντιπολίτευση, καθώς και την παρουσίαση θεμάτων και δραστηριοτήτων των πολιτικών κομμάτων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών καθώς και των εκπροσώπων των παραγωγικών τάξεων σύμφωνα με την αρχή της αναλογικής ισότητας. Όρος που καθορίζεται με αποφάσεις της ανώτατης δικαστικής βαθμίδας  της χώρας.   

•Πρέπει να διαθέτει επίσης ανεξαρτησία στην κατάρτιση των εκπεμπόμενων προγραμμάτων, των εκφραζόμενων από τους συντάκτες έγκυρων και διασταυρωμένων ειδήσεων και των  τεκμηριωμένων και έγκυρων προσωπικών αναλύσεων τους.

• Κύρια αποστολή ενός δημόσιου οπτικοακουστικού οργανισμού είναι να πληροφορεί, να μορφώνει και να ψυχαγωγεί με,  υψηλής πολιτισμικής, κοινωνικής και οικολογικής και ανθρωποκεντρικής ευαισθησίας στόχους και απόλυτο δημοσιογραφικό επαγγελματισμό.

•Τα ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα απευθύνονται σε όλες τις κατηγορίες του πληθυσμού της χώρας, και ευρύτερα του Ελληνισμού της Διασποράς, ενώ λαμβάνουν υπόψη τους τις ανάγκες ιδιαίτερων κοινωνικών ομάδων και αναγκών,  των εδαφικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας (εκτεταμένη νησιωτική και ορεινή χώρα), ανεξάρτητα από θεαματικότητα και ακροαματικότητα ή κόστους επικοινωνίας. Το ιδιωτικό ψηφιακό δίκτυο της digea δεν έχει αναπτύξει, ως όφειλε την πανελλαδική κάλυψη της χώρας

•Το δημόσιο οπτικοακουστικό σύστημα, οφείλει να αξιοποιεί την κοινωνική επιδότηση και να παράγει εκπαιδευτικά προγράμματα τηλε-παιδείας, τηλε-υγείας και τηλε-ενημέρωσης, για τις απομεμακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές της χώρας ή εκπομπές αλληλεπίδρασης για άτομα με αναπηρία και όχι μόνο.

•Να  καλύπτει διευρυμένους τομείς με πολιτισμικές, καλλιτεχνικές, μουσικές και αθλητικές δραστηριότητες που δεν αποτελούν πεδίο κάλυψης ή ενδιαφέροντος των εμπορικών καναλιών.

•Να οργανώνει γλωσσικές μαθησιακές παραγωγές για την ελληνική γλώσσα και  τις γλώσσες των εταίρων μας της Ε.Ε για να εισάγει τους νέους Έλληνες στο πολυπολιτισμικό και πολύ-γλωσσικό πεδίο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου, και του ευρωπαίου πολίτη

• Να προωθεί την παραγωγή εκπομπών Επιστημών, Οικονομίας, Υγείας, Περιβάλλοντος, Νέων τεχνολογιών και Τέχνης, που βρίσκονται εκτός ενδιαφέροντος των εμπορικών ραδιοτηλεοπτικών σταθμών.

Να συγκροτεί ισότιμο με την τηλεόραση και το Ραδιόφωνο τομέα Ιντερνέτ και προσεγγίζει με αξιοπιστία και κύρος τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που αποτελούν τον ανερχόμενο εναλλακτικό τρόπο ενημέρωσης, προωθεί προγράμματα εκμάθησης των εφαρμογών της ψηφιακής τεχνολογίας και των νέων οπτικοακουστικών μέσων.

• Τα προγράμματα της Δημόσιας Ραδιοτηλεοπτικής επιχείρησης πρέπει  να  διακρίνονται:

Για την αντικειμενικότητα την πληρότητα και τον δημοσιογραφικό επαγγελματισμό

Να διασφαλίζουν την πολυφωνική ανταλλαγή απόψεων, με την κάλυψη όλων των πολιτικών ρευμάτων και φορέων σκέψης.

Να επιδιώκουν την κοινωνική συνοχή και καταπολεμούν κάθε είδους διακρίσεις, τον κοινωνικό ρατσισμό και τις φασιστικού χαρακτήρα επιδιώξεις.

•Να υπερασπίζονται τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, αναδεικνύουν τις ίσες ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες  των πολιτών και αντιτίθενται στις πάσης φύσεως διακρίσεις 

Να αναδεικνύουν τον Ελληνικό και Ευρωπαϊκό πολιτισμό, να σέβονται τις παραδόσεις της χώρας και να ενημερώνουν για τις παγκόσμιες εξελίξεις σε κρίσιμους για την ανθρωπότητα τομείς, όπως, οικονομία, περιβάλλον, ενέργεια, διατροφή, κλιματική αλλαγή, γεωπολιτικές εξελίξεις και αποφάσεις διεθνών οργανισμών   

Να προβάλλουν την πνευματική, καλλιτεχνική και πολυπολιτισμική δημιουργία.

Να διαφυλάσσουν την ποιότητα της ελληνικής γλώσσας

Να διευκολύνουν την πρόσβαση σε πρόσωπα ακοής και όρασης.



Σχέδιο Διοικητικής οργάνωσης



√ Ιδιοκτησιακό καθεστώς

• Η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση με «brand name» ΕΡΤ AE ανήκει αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο, στο όνομα του οποίου έχει εκδοθεί ένας ονομαστικός και αναπαλλοτρίωτος τίτλος.

Το Ιδρυτικό καταστατικό της ΕΡΤ ΑΕ συντάσσεται με σχέδιο νόμου των συναρμόδιων  Υπουργών και επικυρώνεται δια νόμου από τη Βουλή των Ελλήνων.



•Πόροι της ΕΡΤ AE είναι:

α) Έσοδα από ανταποδοτικό τέλος, ως αντιστάθμισμα για την εκπλήρωση των στόχων της δημόσιας  υπηρεσίας στην υπηρεσία της ενημέρωσης του ελληνικού λαού όπως προβλέπει το σύνταγμα της χώρας στο άρθρο 15.

β) Έσοδα από διαφημίσεις και από άλλες πηγές  που σχετίζονται με τις οπτικοακουστικές δραστηριότητες.

Το ύψος του ανταποδοτικού τέλους καθορίζεται με «κοινό συμφωνητικό» της ΕΡΤ και της Κυβέρνησης και εφαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού οικονομικών με την επιφύλαξη της δεσμευτικής υποχρέωσης  του κράτους από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις κρατικές ενισχύσεις στη δημόσια ραδιοτηλεόραση

• Ο προϋπολογισμός της εγκρίνεται και επικυρώνεται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της ΕΡΤ.



Γενική Συνέλευση των μετόχων Η Γενική Συνέλευση των μετόχων της ΕΡΤ, το Ελληνικό Δημόσιο Εκπροσωπείται από τους:

α) Τον υπουργό Οικονομικών ή εκπρόσωπό του 

β) τον Υπουργό που είναι αρμόδιος για τα θέματα πολιτισμού ή εκπρόσωπό του και

γ) Τον  Υπουργό που είναι αρμόδιος για θέματα Δημόσιων Επιχειρήσεων ή εκπρόσωπό του.

Στη Γενική Συνέλευση παρίστανται οι αρμόδιοι Υπουργοί ως  νόμιμοι εκπρόσωποι του κράτους ή νόμιμοι εκπρόσωποι τους, καθώς επίσης παρίστανται με δικαίωμα λόγου και χωρίς δικαίωμα ψήφου, εκπρόσωπος Βουλευτής του Προέδρου  της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων ή εκπρόσωπος του Προεδρείου της Βουλής και εκπρόσωπος βουλευτής της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων, εκπρόσωπος της πλέον αντιπροσωπευτικής οργάνωσης των εργαζομένων της ΕΡΤ ΑΕ.

Η Γενική Συνέλευση έχει αρμοδιότητες Γενικής Συνέλευσης Ανώνυμης Εταιρείας, εκτός από εκείνες που ανατίθενται σε άλλα όργανα της ΕΡΤ από το καταστατικό της εταιρείας και την ισχύουσα νομοθεσία.



• Έλεγχος και εποπτεία της ΕΡΤ.

Τον έλεγχο της ΕΡΤ ΑΕ ως προς το εκπεμπόμενο πρόγραμμα, την τήρηση των προγραμματικών υποχρεώσεων και την εφαρμογή των δεσμεύσεων της χώρας, ασκεί το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης το οποίο δημοσιεύει ετησίως σχετική έκθεση.  Ο έλεγχος ασκείται και στο πεδίο της τήρησης των δεσμευτικών υποχρεώσεων του Κράτους προς την Ευρωπαϊκή Ένωση που οφείλει να τηρεί  η ΕΡΤ ΑΕ,  σύμφωνα με την από 27/10/2009 ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή των κανόνων που αφορούν στις  τις κρατικές ενισχύσεις στων Δημόσιων  Ραδιοτηλεοράσεων.

Ως προς τις λοιπές αρμοδιότητες, η ΕΡΤ ΑΕ εποπτεύεται από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, η οποία  καλεί σε τακτά χρονικά διαστήματα  σε δημόσια ακρόαση το ΔΣ της εταιρείας. Η ΕΡΤ ΑΕ αποστέλλει στη Βουλή των Ελλήνων Ετήσια Έκθεση

•Δεοντολογία, Συμβουλευτικές Επιτροπές προγράμματος, Συνήγορος του χρήστη/ καταναλωτή

Στο πλαίσιο της αυτορρύθμισης της η ΕΡΤ ΑΕ συγκροτεί επιτροπή δεοντολογίας που είναι αρμόδια για την κατάρτιση κώδικα δεοντολογίας, για την εφαρμογή των ρυθμιστικών και κανονιστικών διατάξεων που αφορούν στο πρόγραμμα, στην ενημέρωση με ίσους όρους, στις δραστηριότητες πολιτικών κομμάτων, τοπικο-αυτοδιοικητικών οργανώσεων, κοινωνικών επαγγελματικών και συνδικαλιστικών  φορέων, για το δικαίωμα της επανόρθωσης θιγόμενου πολίτη, για την αντιμετώπιση των κάθε είδους διακρίσεων, για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, την προστασία της παιδικής ηλικίας και την τήρηση των κανόνων και των απαγορεύσεων  διαφημίσεων, για την τήρηση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας

Για το έργο εξέτασης και έκφρασης γνώμης επί καταγγελιών και παραπόνων των χρηστών της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης, επιλαμβάνεται, ειδικός επιστήμονας  συνήγορος του χρήστη/καταναλωτή ο οποίος συμμετέχει και στην επιτροπή δεοντολογίας της ΕΡΤ, για την αποκατάσταση αδικιών κατά την παρουσίαση γεγονότων που στα πλάνα τους εμφανίζονται  πολίτες, για προτάσεις βελτίωσης προγραμμάτων για την τήρηση των διακηρυγμένων αρχών, αξιών και θεσμών της ΕΡΤ ΑΕ  κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων της κ.α

Αξιοποιούνται οι συμβουλευτικές επιτροπές προγράμματος ανά γεωγραφική περιφέρεια. Έργο των επιτροπών είναι να μεταφέρουν απόψεις του κοινού της ΕΡΤ ΑΕ, στην ιεραρχία του οργανισμού  την τήρηση των καταστατικών, προγραμματικών, λειτουργικών και δεοντολογικών  δεσμεύσεων και υποχρεώσεων της ΕΡΤ ΑΕ Το ΔΣ με δημόσια κοινωνικά μηνύματα  να ενημερώνει κατά τακτά διαστήματα το κοινό της ΕΡΤ ΑΕ για τις παραπάνω δεσμεύσεις και υποχρεώσεις της προς τους έλληνες πολίτες/χρήστες των δημόσιων οπτικοακουστικών μέσων.

Με αυτό το θεσμικό πλαίσιο για τα δημόσια οπτικοακουστικά μέσα προφανώς θα αποδυναμωθεί το κύρος και η επιρροή των εμπορικών μέσων και άρα δεν θα αποτελούν πεδίο διαπλοκής, συναλλαγών και διαμεσολάβησης με την πολιτική εξουσία παρά μόνον ρυθμισμένες  εμπορικές επιχειρήσεις. Η ανάδειξη των δημόσιων οπτικοακουστικών μέσων ως αξιόπιστων και έγκυρων ενημερωτικών, ψυχαγωγικών και επιμορφωτικών μέσων θα έχουν ως αποτέλεσμα  να κερδίσουν την κοινωνία και να ενισχύσουν την δημοκρατική και πλουραλιστική νομιμότητα στην ενημέρωση και στον πολιτισμό που τόσο ανάγκη έχει η χώρα μας στη δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται.          



 




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου