Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2016

Δημοσκοπική δημοκρατία



Με μεγάλη συχνότητα, συνήθως μετά από σημαντικά πολιτικά γεγονότα, βλέπουν το φως της δημοσιότητας  δημοσκοπήσεις και  σφυγμομετρήσεις, από τις ιδιωτικές εταιρείες δημοσκοπήσεων, που προωθούν άνετα  τα αποτελέσματα των ερευνών τους χωρίς κανέναν απολύτως δημόσιο έλεγχο. Προβάλλουν τις διαθέσεις της κοινής γνώμης, σχετικά με την εξέλιξη των πολιτικών πραγμάτων, τις επιλογές ή τις εκτιμήσεις των ελλήνων πολιτών σε σχέση με την επιρροή των κομμάτων, την εκλογική δύναμη των κομμάτων  και τις προθέσεις των πολιτών σε περίπτωση επικείμενης εκλογικής αναμέτρησης.  Οι  δημοσκοπικές λειτουργίες τους πραγματοποιούνται  κυρίως «κατ’ εντολήν» Μέσων Ενημέρωσης και Κομμάτων  και  «καλύπτουν» τις  υπαρκτές τάσεις, διαθέσεις και προτιμήσεις του εκλογικού σώματος  της περιόδου, που πραγματοποιούνται οι έρευνες,  ιδιαίτερα μετά από σημαντικές πολιτικές εξελίξεις ή από τις επιλογές της εκάστοτε κυβέρνησης ή τις πολιτικές πρωτοβουλίες των κομμάτων.

Η λειτουργία των εταιρειών αυτών καλύπτεται  θεσμικά κάτω από  ένα εκτεταμένο αλλά ασαφές και ατελές νομικό πλαίσιο. (Νόμος 2328/1995, Π.Δ 310/1996, Νόμος 2472/1997, Νόμος 3471/2006, Νόμος 3603/2007) που αν το μελετήσει κάποιος αντιλαμβάνεται εύκολα ότι διευκολύνει με την ασάφειά του και τις ατέλειές του τη δημιουργία κλίματος  «μεθοδευμένης σφυγμομέτρησης» της κοινής γνώμης και ελεγχόμενη  δημοσκοπική πρόθεση ψήφου, η οποία  μπορεί να ανεβοκατεβάζει δημοσκοπικά κυβερνήσεις, να διαμορφώνει πολιτικό κλίμα και να ωθεί  σε εξελίξεις προς τη μία ή την άλλη πολιτική κατεύθυνση που μεθοδεύει.

Στον πολιτικά και θεσμικά ευαίσθητο αυτό επιστημονικο-επαγγελματικό χώρο  των δημοσκοπήσεων  δραστηριοποιούνται πάνω από τριάντα ιδιωτικές επιχειρήσεις, που πέραν της τυπικής νομιμοποίησής τους, εποπτεύονται και ρυθμίζονται από ένα Ιδιωτικό Σύνδεσμο Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς (Σ.Ε.Δ.Ε.Α) και τίποτε περισσότερο. Απουσιάζει παντελώς  δημόσιος εποπτικός έλεγχος στις λειτουργίες τους. Δεν υπάρχουν πρόσθετοι  έλεγχοι ή διασταυρώσεις για τα ευρήματά τους και κυρίως για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους, ανακοινώνονται μόνο τυπικά τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων (δείγμα, πλήθος, και τρόπος επικοινωνίας) που συνήθως πραγματοποιείται με τηλεφωνική επικοινωνία και όχι με  τις  έγκυρες επιστημονικά «διαπροσωπικές συνεντεύξεις» οι οποίες διασφαλίζουν αυξημένη εγκυρότητα και αξιοπιστία.

Σύμφωνα με διεθνείς επιστημονικές έρευνες, τα αποτελέσματα της μεθόδου της δημοσκοπικής έρευνας, με τη χρήση της μεθόδου της τηλεφωνικής συνέντευξης, παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις,  με μια μέση διακύμανση της τάξης των 5,5 ποσοστιαίων μονάδων, άρα μειωμένης εγκυρότητας αποτελέσματα. Τα συνήθη ποσοστά των αποκλίσεων που ανακοινώνουν οι εταιρείες στην Ελλάδα δεν υπερβαίνουν το +- 2,5 έως  3% παρά  τα πολύ μικρά δείγματα που ερευνούν (1000-2000 άτομα), αλλά και αυτή η υποχρεωτική διαπίστωση των αποκλίσεων κρύβεται στα ψηλά γράμματα. Οι δημοσκοπήσεις προβάλλουν κυρίως αυτό που πουλάει που δεν είναι άλλο από την «πρόθεση ψήφου» ή την «παράσταση νίκης» χωρίς τη ταυτόχρονη επισήμανση  της ποσοστιαίας απόκλισης των μετρήσεων τους.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες δεν είναι τυχαίες οι αποτυχίες των αποτελεσμάτων των μετρήσεων στις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις και οι μεγάλες αποκλίσεις τους από τα  exit poll ή τις προεκλογικές  έρευνες που αποτύγχαναν όχι μόνο ως προς την ακρίβεια, αλλά και ως προς το αποτέλεσμά τους.

Αποτελεί επομένως πραγματική ανάγκη μια σημαντική και ολοκληρωμένη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της ισχύουσας θεσμικής ρύθμισης στο πεδίο των μετρήσεων και των ερευνών της κοινής γνώμης, από τη σημερινή κυβέρνηση που  θα ξεκαθαρίσει το δημοσκοπικό τοπίο, θα επιβάλλει τον έλεγχο και θα διασφαλίζει το κύρος και την αξιοπιστία των μετρήσεων και των ερευνών που προφανώς είναι απαραίτητες λειτουργίες σε μια ευνομούμενη δημοκρατική πολιτεία. Έτσι μόνο  θα αποτραπεί η επιβολή της «δημοσκοπικής  δημοκρατίας» που μαζί με την επικρατούσα ήδη «τηλεοπτική δημοκρατία»  θα συγκροτήσουν ένα αντιδημοκρατικό δίδυμο το οποίο  θα διαμορφώνει τις πολιτικές εξελίξεις ανάλογα με τα συμφέροντα των εταιρειών δημοσκοπήσεων, αφού η ισχύουσα νομοθεσία και κυρίως η απουσία της επιστημονικής κοινότητας από τον έλεγχο και την εποπτεία των ερευνών, διευκολύνει τον τεχνητό επηρεασμό της κοινής γνώμης και ενδεχομένως θα καθορίζει τις πολιτικές εξελίξεις σε βάρος της πραγματικής δημοκρατίας και της ανεπηρέαστης κρίσης της κοινωνίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου